Praca w mediach to marzenie bardzo wielu młodych ludzi. Jednak tylko niektórym udaje się zrobić karierę i zarabiać przyzwoite pieniądze. Dziennikarz – jak zostać? Sprawdź! Zastanawiasz się, jak zostać dziennikarzem, a przy okazji rozwinąć swoje umiejętności, by móc z tego żyć? W tym tekście dowiesz się wszystkiego, co istotne przed podjęciem studiów dziennikarskich bądź pierwszej pracy w mediach.

Dziennikarz – jak zostać? / fot. Rafał Jeleń, na licencji Envato.com

Dziennikarz na miarę XXI w.? Dowiedz się więcej o pracy w kulturze WATCHDEER. Razem z elitą polskich żurnalistów stworzyłem nową definicję zawodu dziennikarza, opisałem zadania i obowiązki, a także wypunktowałem szereg problemów, z jakimi się zmaga. Jeśli jakimś cudem jeszcze nie czytaliście, wystarczy kliknąć w powyższy link umieszczony pod słowem: „dziennikarz”. Zapraszam do lektury. Chyba, że już mieliście przyjemność, to jedziemy dalej.

Dziennikarz – jak zostać?

W dobie mediów społecznościowych, nieograniczonego dostępu do informacji, mediatyzacji i celebrytyzacji – wiele osób błędnie interpretuje, na czym polega zawód dziennikarza. Nim zadasz mi pytanie: jak zostać dziennikarzem? Spróbuj najpierw odpowiedzieć na moje. Kim według Ciebie jest dziennikarz? Czy redaktor powinien być kreatorem rzeczywistości? Influencerem, który aktywizuje społeczeństwo? Oczywiście, że nie! Aktywizm i agenda zabijają dziennikarstwo.

Dziennikarz powinien plastycznie zmieniać rzeczywistość poprzez ujawnianie nieznanych dotąd informacji i prezentowanie ich w sposób niezmieniony, lecz na tyle oryginalny, by zainteresować adresatów przekazu i równocześnie nadać bieg wydarzeniom.

Oczywiście, dyskusja o tym, czy to media psują rynek odbiorców jest wciąż otwarta, bowiem czytelnicy, słuchacze i widzowie skutecznie zachęcają dziennikarzy do obniżania standardów, determinując ich twórczość tym, co sami lubią oglądać, słuchać i czytać. Akademicka dyskusja.

Zawód zaufania publicznego, jakim niewątpliwie powinna być profesja dziennikarza, spowszechniał. Stał się zbyt dostępny. Tak naprawdę dziennikarzem może zostać każdy – z jednej strony to dobrze, ponieważ to wolny zawód, ale z drugiej ktoś, kto nie ma kwalifikacji, umiejętności, a przede wszystkim serca do tematów, którymi się zajmuje, nigdy nie będzie dobrym dziennikarzem.

Inną sprawą jest to, że dziś wiele osób w ogóle nie rozumie, jaka jest różnica pomiędzy pracą dziennikarza a copywritera czy media workera. Wbrew pozorom stanowi to olbrzymi problem natury semantycznej i warsztatowej.

Dlatego, jeśli pytasz mnie: „jak zostać dziennikarzem?”, odpowiem w najprostszy możliwy sposób. Każdy musi znaleźć własną drogę, natomiast mam kilka wskazówek, które z całą pewnością mogą się przydać, jeśli naprawdę chcesz na nią trafić.

Jak zostać dziennikarzem? Pierwsze kroki

Zabawa w składanie liter zwykle zaczyna się w szkole i tak naprawdę już na tym etapie nauki warto przykładać się do codziennych obowiązków. Systematyka wyrabia nawyki, a nauczyciel bacznym okiem zwraca uwagę na wszystkie błędy, co pozwala je skutecznie eliminować.

Jeśli ktoś bardziej lubi przedmioty humanistyczne i pisanie sprawia mu więcej przyjemności niż liczenie – oczywiście w dużym uproszczeniu – jest to sygnał, że warto poświęcić więcej czasu na doszkalanie tej umiejętności. W dodatku, jeśli ktoś czuje, że z każdym kolejnym tekstem idzie mu coraz lepiej, koniecznie powinien zaangażować się w życie gazetki szkolnej. Systematyczność sprawia, że z każdym kolejnym tekstem jest się po prostu lepszym. Dlatego warto zacząć od małych rzeczy.

Moją pierwszą mentorką była nauczycielka j. polskiego, i tutaj ważna uwaga – szanuj wszystkich ludzi, na których trafisz w trakcie edukacji, bo może się okazać, że obudzą w Tobie pasję, która później przerodzi się w coś znacznie większego. Tak było w moim przypadku.

Dziennikarz bez studiów?

W mojej ocenie wyższe wykształcenie w CV zawsze lepiej wygląda niż jego brak, tym bardziej, jeśli ubiegasz się o posadę w dużej redakcji. Niemniej, nigdy na rozmowach kwalifikacyjnych nie pytano mnie o wykształcenie, chociaż mam specjalizację radiowo-telewizyjną. Zawsze brano pod uwagę doświadczenie – miejsca pracy, zrealizowane materiały, etykę, warsztat etc.. Jeśli masz się czym pochwalić, zawsze będzie działało to na Twoją korzyść.

Dziennikarz bez studiów, fot. Envato.com

Natomiast z całą pewnością studia dadzą Ci pierwsze kontakty i podstawy warsztatowe. To ważne, bowiem na roku możesz spotkać ludzi, którzy pracują już w branży. Zawieranie takich relacji zawsze może się przydać, kto wie, może nawet ktoś pomoże Ci załatwić rozmowę o pracę. Ponadto, jeśli na uczelni spotkasz wykładowców z dorobkiem dziennikarskim, nie wahaj się, by pozyskać od nich kontakt. Kto wie, może kiedyś będziesz mieć super temat do zrealizowania, a Twój wykładowca pomoże Ci z publikacją w dużym medium, które reprezentuje. Zawsze łatwiej będzie Ci dotrzeć do takiej osoby, niż komuś z ulicy, chociażby dlatego, że znacie się z uczelni. Zastanawiasz się, jak zostać dziennikarzem bez studiów?

Trening czyni mistrza, a kontakty dają przewagę

Jeśli mam być szczery, to na moich studiach jedynie praktyczne zajęcia były prowadzone na wysokim poziomie – pamiętam, jak dostaliśmy z kolegami dyktafon i musieliśmy zrobić na mieście wywiad – szczerze? Proste ćwiczenie, a jak wiele można było z niego wynieść. Takie rzeczy zapadają w pamięć. Były też profesjonalne zajęcia z reportażu, gdzie kręciliśmy własny materiał, profesjonalnym sprzętem pożyczonym z TVP – i to też było świetne doświadczenie. Rzecz jasna sama sucha teoria nie przydała mi się w codziennej pracy. Niestety, rzeczywistość akademicka jest dość brutalna, więc jeśli sam we własnym zakresie nie dbasz o swoje umiejętności, to nie licz, że zdobyty papier nagle sprawi, że Twoje pióro samo zacznie za Ciebie pisać. Niemniej, nabyte znajomości na pewno dużo rekompensowały.

Dlatego pamiętaj, praca jaką na co dzień wykonujesz jest Twoją najlepszą wizytówką i nie zmieni tego dyplom żadnej wyższej uczelni. Wykształcenie powinno być jedynie dopełnieniem i potwierdzeniem Twoich kwalifikacji. Niemniej, studia mogą okazać się przydatne, jeśli chcesz zdobyć pierwsze kontakty, poznać ludzi dzielących te same pasje i nabyć podstawy warsztatowe.

Bardzo wielu dziennikarzy w ogóle nie studiowało dziennikarstwa, niektórzy nie mają nawet wyższego wykształcenia. Niemniej, posiadali ogromną wiedzę, umiejętności, siłę przebicia czy kontakty, co predestynowało ich do roli ekspertów i zapewniało posadę w radiu, telewizji, prasie bądź serwisie internetowym.

Dziennikarz – człowiek z pasją

Myśląc o dziennikarstwie, w mojej głowie zawsze pojawia się romantyczna idea pracy zgodna z charakterem i sumieniem osoby, która ją podejmuje. A co ważniejsze w zakresie, jaki ją rozpala i napędza do działania. Dziennikarz z pasją zawsze podąża za prawdą, bo jest jej ciekawy.

Oczywiście, to bardzo naiwna myśl, natomiast żurnalista powinien kochać lub interesować się konkretnymi działkami tematycznymi – niezależnie od tego, czy piszesz o: modzie, sporcie, ekonomii czy życiu gwiazd. Ważne, byś czuł pasję do tego, co robisz.

Znajdź swoje miejsce

Jak zostać dziennikarzem? Czytaj i pisz o tym, co Cię interesuje. Znajdź swoje miejsce, serwis, w którym na początkowym etapie będziesz mógł rozwijać swoje umiejętności. Pisanie do szuflady nie jest dobrym sposobem, bowiem nie zostajesz poddany krytyce, a ta szczególnie w tym zawodzie jest niezbędna, by podnosić swoje umiejętności. Nawet, jeśli na początku ma to być tylko blog – rób to. Jeśli masz możliwość, stwórz własny serwis, stronę internetową. To zawsze lepsze niż biadolenie, że nikt nie chce Ci dać szansy. Sam musisz na nią zapracować, a nie zrobisz tego, bez wartościowych materiałów, które później będziesz mógł komuś pokazać.

Poszerzaj swoją wiedzę i umiejętności

Czytaj, czytaj i jeszcze raz czytaj. Pisz, pisz i jeszcze raz pisz. Sięgaj po pomoce naukowe. Korzystaj z raportów. Spotykaj się z ciekawymi ludźmi, rozmawiaj z nimi. Pytaj. Wykorzystuj nadarzające się sytuacje życiowe, by tworzyć materiały. Nawet, kiedy robisz to wszystko na własną rękę, zwiększasz swoją wartość i budujesz wizerunek w branży. Z czasem, wszystko będzie przychodziło o wiele łatwiej.

Ucz się SEO

Powiem szczerze, że jestem przerażony poziomem wiedzy z zakresu SEO (Search Engine Optimization) wśród wielu osób, które na co dzień zajmują się pisaniem. Współpracowałem i zlecałem treści różnym dziennikarzom i copywriterom – wielu z nich kompletnie nie ma pojęcia, o co chodzi w pisaniu pod algorytmy wyszukiwarki Google. Nie zapominajmy, że jest to standard w każdej szanującej się redakcji.

Warto zgłębić tajniki SEO, fot. Envato.com

Dlatego poświęć swój czas na poradniki, by nauczyć się podstawowych technik. Oczywiście, warto próbować różnych rozwiązań, by w końcu znaleźć optymalne, idealnie skrojone pod Twój styl pisania. Niemniej, z doświadczenia mogę powiedzieć, że nauka skutecznego tworzenia treści pod algorytmy Google’a może potrwać naprawdę długo. Dlatego przygotowałem dla Was serię poradników: „Ucontentowany”, która już niedługo zadebiutuje zarówno na moim kanale YouTube: WATCHDEER, jak i mojej witrynie internetowej. Cykl ten będzie zdradzała tajniki skutecznego pozycjonowania treści. Zapraszam.

Analizuj i wyciągaj wnioski

Ponadto mając dostęp do narzędzi analitycznych, możesz śledzić statystyki swoich treści. W konsekwencji dostrzeżesz mnóstwo niuansów oraz poznasz zachowania i zwyczaje swoich czytelników, co z kolei pomoże Ci tworzyć treści dopasowane do ich potrzeb, a tym samym zwiększać liczbę czytelników. Ucz się na błędach i wyciągaj wnioski.

Cechy, które warto mieć, by zostać dziennikarzem

Początkowy etap przygody z dziennikarstwem nigdy nie jest prosty, bo często wiąże się z tym, że zarabiasz niewiele, w pewnym sensie nawet walczysz o przetrwanie. Dlatego to zdecydowanie praca dla wytrwałych. Osób, które mają określone cechy charakteru i nie boją się wyzwań.

Jak zostać dziennikarzem? Jeśli jesteś osobą: zdeterminowaną, zdecydowaną, zaangażowaną, komunikatywną, odważną, pracowitą i ambitną. Świetnie piszesz i mówisz, masz siłę przebicia i bez problemu radzisz sobie z krytyką i porażkami – to praca idealna dla Ciebie, i z całą pewnością dasz sobie w niej radę. Najważniejsze, by mieć plan na siebie i się nie poddawać.

Szukaj pracy w mediach, nie odpuszczaj

Jeśli czujesz, że jesteś już gotów na podjęcie pracy w dużej redakcji, nie wahaj się, aplikuj do wielkich portali bądź znanych serwisów. Weź udział w procesie rekrutacji i przekonaj do siebie rekruterów. Nawet, jeśli raz czy drugi się nie uda, nie rezygnuj. Prędzej czy później na pewno znajdziesz swoją redakcję, a nawet jeśli nie, zrób spokojnie krok wstecz. Możliwe, że Twoje materiały i dotychczasowa praca nie były wystarczające dobre. Popracuj nad nimi, a w przyszłości na pewno zdobędziesz wymarzoną pracę – i wtedy, to Ty będziesz opowiadać, jak zostać dziennikarzem.

Jak zostać dziennikarzem? Przepis na sukces nie istnieje

Przepis na sukces nie istnieje, fot. Envato.com

Dziennikarz – jak zostać? Już wiesz! A przynajmniej mam taką nadzieję. Jak widzisz nie ma jedynej właściwej drogi. Każdy w tym zawodzie pisze własną historię. To praca dla ludzi z charakterem. Natomiast możesz trochę pomóc szczęściu, rozwijając swoje umiejętności i pasje, budując własny wizerunek i sieć kontaktów. Podnosząc kwalifikacje. Stwórz własny pomysł na siebie i sukcesywnie go realizuj, a na pewno prędzej czy później zostaniesz dziennikarzem. Powodzenia!

Przeczytaj także:

• • Dziennikarz śledczy w kulturze WATCHDEER
  • Hazard w Polsce. Wszystko, co warto wiedzieć
  • Przedstawiam moją witrynę