Manifest nieznanego dziennikarza | WATCHDEER Rafał Jeleń

Manifest nieznanego dziennikarza to krótka i bezkompromisowa opowieść o problemach mediów i wyzwaniach stawianych przed dziennikarzem w XXI wieku. To równocześnie mój pierwszy film i początek przygody z YouTubem. Zapraszam do oglądania.

Czy to jeszcze rzeczywistość czy pieprzony koszmar na jawie? Obudź się i posłuchaj…

AKT I: Medialny tunel donikąd

Opowiem Ci prawdę o mediach w Polsce, o tym dlaczego mają nas za idiotów, to akurat żadne odkrycie. Na końcu tego tunelu nie ma światła, są tylko rozpalone oczekiwania i emocje, jak w kryminale klasy B – kiepska fabuła, marni aktorzy i dogasający papieros. Brakuje tylko obfitego biustu, no ale nie przecież w Super Expressie i Fakcie…

Pod parasolem władzy czy zachodnią kuratelą, dyktat możnych nad prostymi – zawsze w imię „wolności”. W końcu nic nie sprzedaje się lepiej, tym bardziej w kraju, który… właściwie nigdy jej nie odzyskał.

AKT II: Antyteza dziennikarstwa napędzana algorytmami

W krainie dezinformacji, dziennikarz ze swoją teczką i klawiaturą jest groźniejszy od Sycylijczyków z luparami. Gdzie się podziały kampanie społeczne i edukacja w zakresie nowych mediów? Co się stało z dziennikarskim warsztatem i obiektywizmem?

Spolaryzowane media są tylko maszynką do robienia pieniędzy i mielenia mózgów. Oczywiście, to nie tak, że wszystkie redakcje są złe. Jednak w dobie social mediów, tabloidyzacji i drastycznego obniżenia standardów, nastały mroczne czasy, gdzie celebryci i influencerzy nadają ton debacie publicznej.

Dziś każdy może redefiniować pojęcie, by następnie wypozycjonować konkretną frazę i dorobić całą ideologię. Tak kłamstwo staje się prawdą. Algorytmy Google są oderwane od ziemi, ponieważ cały proces opierają głównie na backlinkach, a te z łatwością można kupić. Dokładnie tak indoktrynują wielkie korporacje. Dlatego kliknij w nagłówek, zobacz reklamę, przeczytaj tekst – poznaj jedyną słuszną prawdę!

AKT III: W ich żyłach nie płynie atrament…

I tak oto powstają fakty stworzone na ich podobieństwo. Prawda i niezależność to jedyny luksus, na który nie mogą sobie pozwolić. Nowotwór niekompetencji, który ma więcej wspólnego z aktywizmem niż informowaniem. Na sznurze w celi czy po sznurkach do celu? Każde wybory wydają się uczciwe, jeśli wszyscy zostali oszukani.

Ale odwróć wzrok, bo przecież tak trudno być dobrym dziennikarzem… no chyba, że ktoś już nie potrzebuje pieniędzy. A nawet i jeśli to czy pasja i miłość do zawodu wystarczą, by nie ugiąć się pod pręgieżem agendy? Kiedy się nauczycie, że lepiej jest odpowiedzialnie milczeć, niż nieodpowiedzialnie zabierać głos?

Media bez wyboru? Kurwa, chyba media bez honoru! Repolonizacja? Proszę Was… LEX TVN! REX TVP! Przestańmy w końcu pierdolić i rozdzielmy media od Państwa. A mimo to, wierzę jeszcze w prawdziwe dziennikarstwo…

AKT IV: Dilerzy dezinformacji i ryczące jelenie

I powiedz mi, że jestem naiwny, ale ja wolę być jeleniem niż lisem. A Ty Tańcz jak Ci zagrają, pisz kiedy Ci płacą i mów, co Ci każą. Pod osłoną nocy, z gracją złej baletnicy, na wybrukowanej alei spadających gwiazd. Bądź pionkiem w cudzej dłoni, pismakiem pozbawionym historii i tożsamości, okradzionym z niewinnych marzeń, a mimo to patrzącym z góry.

Prawdziwy dziennikarz pozostaje w równowadze pomiędzy czarnym i białym jak szorstka tekstura porannego dziennika. Nie kieruje się postprawdą, a trzyma się faktów. Właśnie dlatego należy do wymierającego gatunku.

Zawsze prosto do źródła, z szacunkiem do wykonywanego zawodu i adresatów przekazu. Oferując wybór i przedstawiając prawdę. W czasach, gdzie etyka i deontologia są już żartem przeszłości, prawdziwy dziennikarz staje przed największym wyzwaniem w historii swojego zawodu.

W imię ludzi, którzy za prawdę oddali życie. Obudź się, powtarzam… Ryk jelenia jest dużo głośniejszy niż szczekanie pudli. Wszystko w naszych rękach.

AKT V: Dziennikarska ballada

Specjalnie dla WATCHDEER: Jacek Nnizinkiewicz, Dziennikarz polityczny „Rzeczpospolitej”:

— Jednym z największych kłamstw na temat dziennikarstwa jest twierdzenie, że dziennikarz powinien wiedzieć wszystko o czymś i coś o wszystkim. Prowadzi to często do sytuacji, w której pracownicy mediów wymądrzają się na każdy temat, niezależnie od posiadanej wiedzy. Mądrzej jest odpowiedzialnie milczeć, niż nieodpowiedzialnie zabierać głos.

Specjalnie dla WATCHDEER: Monika Jaruzelska, dziennikarka i gospodyni programu „Monika Jaruzelska Zaprasza”, znana również pod pseudonimem: „Towarszyszka Panienka”:

— Dziennikarstwo to bezstronne przekazywanie informacji. Otwartość i umiejętność słuchania gościa z szacunkiem, niezależnie od jego poglądów. Treści niezmienione, przekazane odbiorcy (czytelnikowi, słuchaczowi, widzowi).

Specjalnie dla WATCHDEER: Przemysław Rudzki, dziennikarz sportowy „Canal+ Sport” i „Kanału Sportowego”:

— Dziennikarstwo to umiejętność dotarcia do ludzi i zdarzeń, do których inni nie umieją lub po prostu nie chce im się dotrzeć.

Specjalnie dla WATCHDEER: Witold Gadowski, wiceprezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, dziennikarz śledczy, publicysta i autor książek:

— Nie uznaję określenia: „dziennikarz śledczy”. Każdy dziennikarz powinien być wnikliwy i rzetelny w swoich ustaleniach.

Specjalnie dla WATCHDEER: Marcin Powęska, biolog, dziennikarz popularnonaukowy, redaktor publikujący na portalu „Interia” i w magazynach: „Focus” oraz „Wiedza i Zycie”:

– Redagowanie jest jak budowanie z klocków LEGO. Podążasz za instrukcją, krok po kroku, a tworzona konstrukcja stopniowo nabiera kształtów. Czujesz się bezpiecznie, bo wiesz, że już wcześniej ktoś sprawdził, czy wszystko będzie do siebie pasować. Tak samo jest z pisaniem –korzystasz z wytycznych mentorów, wiedzy nauczycieli i mądrości zwykłych ludzi. Ale prawdziwa magia pojawia się, gdy odrzucasz instrukcję i zaczynasz eksperymentować. Odkrywasz, na ile różnych sposobów można połączyć ze sobą kilka elementów. Tym właśnie powinno być dziennikarstwo. Prawdziwy redaktor zawsze powinien być w stanie wziąć głęboki oddech, zrobić kroku do przodu i wkroczyć w nieznane.

Robert Mazurek, dziennikarz „RMF FM”, „Dziennika Gazety Prawnej” i „Kanału Sportowego”, w rozmowie z Krzysztofem Stanowskim w programie „Hejt Park”:

— Dziennikarstwo spsiało – to konstatacja stara i znana. Bardzo żałuję. Czasami po prostu nie ma miejsca na jakościowe dziennikarstwo, bo nie płaci się dziennikarzom, tyle ile powinno. W konsekwencji, do redakcji przychodzą media workerzy. Dziennikarze w Polsce są jak gniazdowi – stoją tyłem do boiska i dyktują trybunom, jak mają reagować. To ideał współczesnego dziennikarstwa. Jeśli widzę jakąś szansę na zmianę, to tylko taką, że będzie tylko gorzej…

Dla Marty i Tosi